Phetchaburi Thailand

บ้านแหลม-บางตะบูน

วิถีชีวิตชุมชนชายทะเลปากแม่น้ำเพชรบุรีและแม่น้ำบางตะบูน

อำเภอบ้านแหลมตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดเพชรบุรี พื้นที่ครอบคลุม จากบางตะบูนไปจนถึงบริเวณของแหลมผักเบี้ยทางตอนใต้ ในอดีตอำเภอบ้านแหลม เคยเป็นท่าเรือใหญ ่ของเมืองสยามซึ่งใช้ในการส่งออกน้ำตาลและเกลือเนื่องจากมีแม่น้ำ เพชรบุรี และแม่น้ำบางตะบูนไหลลงสู่อ่าวไทย ทำให้เกิดวิถีของสังคมชายฝั่งทะเล ที่พึ่งพิงระบบนิเวศน์ รวมทั้งมีประวัติศาสตร์ในการค้าขายติดต่อชาวต่างชาติทางเรือ จนทำให้มีการอพยพย้ายถิ่นและสืบต่อชีวิตมาถึงปัจจุบัน ทำให้มีวัฒนธรรมที่หลากหลาย

ถึงแม้ว่าชายหาดของบ้านแหลมจะเป็นหาดโคลนซึ่งไม่เหมาะกับการลงไปเล่นน้ำ แต่อำเภอบ้านแหลมก็มีสถานที่ท่องเที่ยวและกิจกรรมสนุกสนานให้กับนักท่องเที่ยว เช่น ชมวิวทิวทัศน์สองข้างถนนจะพบกับนาเกลือ ป่าโกงกาง และวิถีชีวิตของชาวประมง นอกจากนี้ยังมีการประมงตามแนวชายฝั่งอีกด้วย บริเวณหาดโคลนของอำเภอบ้านแหลม ยังเป็นสถานที่ขยายพันธุ์ หอยแมลงภู่และหอยแครงซึ่งเป็นแหล่งอาหารทะเลที่สำคัฐ รวมทั้งการทำฟาร์มหอยอีกด้วย

ตำบลบางตะบูนตั้งอยู่ทางทิศเหนือของอำเภอบ้านแหลม เป็นสถานที่ที่เหมาะกับการล่องเรือและชมวิวทิวทัศน์สองฝั่งน้ำของแม่น้ำบางตะบูน ดูฟาร์มหอยบางปากแม่น้ำ ซึ่งจะได้พบการดำรงชีวิตของผู้คน เช่นการเผาถ่านแบบดั้งเดิมในเตาใหญ่ เป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน ในทำถ่านไม้โกงกาง การทำน้ำตาลมะพร้าว การจับกุ้งด้วยการตกเบ็ด การดักปูแสม การจับปลาในแม่น้ำแบบโพงพาง อาหารทะเลในแถบนี้จึงอุดมสมบูรณ์มาก

กิจกรรมท่องเที่ยวชุมชนปากแม่น้ำเพชรบุรีและแม่น้ำบางตะบูน

• บ้านปากทะเล - บ้านบางขุนไทร : ดูการเก็บเก็บหอยแครง ดูนกน้ำ การอนุรักษ์ป่าชายแลน
• ปากแม่น้ำบางตะบูน - บ้านแหลม : ชมการทำชาอีพประมง ฟาร์มหอย ล่องเรือชมลำน้ำและวิถีชีวิต
• โรงเรียนบางตะบูนวิทยา : สถานที่ศึกษาการอนุรักษ์ป่าชายและและเป็นแหล่งศึกษาดูงานระบบนิเวศน์ชายทะเล
• ชุมชนบ้านแหลม : ศึกษาวัดวาอาราม วัดต้นสน ชุมชนชาวประมง การสร้างอาคารเพื่อเลี้ยงนกนางอ่นเพื่อเก็บรังนกขาย
• ถนนเลียบชายทะเลบ้านแหลม - หาดเจ้าสำราญ : ชมทิวทัศน์การทำนาเกลือสองข้างทาง ชมโบสถ์เก่าที่วัดพิกุลแก้วและปากทะเล
• แหลมผักเบี้ย : แหล่งดูนกน้ำทั้งนกประจำถิ่นและนกอพยพ ศึกษาโครงการพระราชดำริการกำจัดน้ำเสียด้วยวการทางธรรมชาติ
• วัดเขาตะเครา - วัดคุ้งตำหนัก : ไหว้พระหลวงพ่อทองวัดเขาตะเครา ชุมชนมอญวัดคุ้งตำหนัก ชมหิ่งห้อยที่บ้านแสมชาย

ลุ่มน้ำบางตะบูน: ระบบนิเวศน์และวิถีชิวิตประมงพื้นบ้าน

บางตะบูนเป็นสถานที่ที่น่าสนใจเยี่ยมชมแห่งหนึ่งสำหรับนักท่องเที่ยวที่ชื่นชอบธรรมชาติ วิถีชีวิตชาวประมงและการพึ่งพาอาศัยสิ่งแวดล้ิอมระบบนิเวศน์ลุ่มแม่น้ำ ป่าชายเลน การเลี้ยงหอยที่ปากอ่าวบางตะบูน การนั่งเรีอชมวิวทิวทัศน์สามารถทำได้โดยง่ายเพราะมีเรือรับจ้างวิ่งขึ้นวิ่งลงอยู่ประจำ การท่องเที่ยวบริเวณนี้อาจเริ่มต้นจากวัดเขาตะเคราที่ตำบลบางครก สักการะพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์หลวงพ่อวัดเขาตระเครา เยี่ยมชมสวนมะพร้าวละการทำน้ำตาลมะพร้าวจำหน่าย เรื่อยไปยังวัดค้งตำหนักชุมชนมอญ หากต้องการดูนกก็สามารถทำได้แต่ต้องมาแต่เช้าเพราะเป็นเวลาที่นกออกหากิน

หากต้องการดูหิ่งห้อยก็สามารถทำได้ แต่ต้องมากลางคืนในราวเดือนพฤศจิกายน-มกราคม บริเวณที่เหมาะสมที่จะชมหิ่งห้อยได้แก่บริเวณคลองในหมู่บ้านแสมชาย เมื่อล่องเรือเรื่อยไปจะพบวิถีชีวิตผู้คนสองฝั่งลำน้ำบางตะบูน จะเห็นเครื่องมือจับปลาที่เรียกว่าโพงพาง ขึ้นฝั่งที่วัดปากคลองศึกษาโรงเผาถ่านแบบเก่าที่ใช้ไม้โกงกางเป็นวัตถุดิบ หาดูได้ยากในปัจจุบัน เมื่อถึงปากอ่าวจะเห็นกระเตงหอยและการหากินของชาวประมงชายฝั่ง จุดสุดท้ายที่นักทัศนาจรมักแวะไปเยี่ยมคือ โครงการสาธิตการอนุรักษ์ป่าชายเลนและระบบนิเวศน์ ณ โรงเรียนบางตะบูนวิทยา

ป่าชายเลนและระบบนิเวศน์

การเดินทางท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์นับว่าเป็นกิจกรรมที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ในปัจจุบัน ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันมากได้แก่โครงการศึกษาและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ที่มีการจัดการและสร้างเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติป่าโกงกางและการจัดการบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีการทางธรรมชาติ บริเวณที่น่าสนใจเยี่ยมชมใกล้เคียงคือ หมู่บ้านอนุรักษ์ทรัพยากรชายทะเลบางขุนไทร ปากทะเล และหาดเจ้าสำราญ

ดูนกชายเลนเพื่อความเพลิดเพลิน

การดูนกชายเลนหรือนกน้ำเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ในหมู่นักท่องเที่ยวเนื่องจากปัจจบันกระแสอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้รับความนิยมมากขึ้น ทั้งนี้อาจเป็นเพราะธรรมชาติถูกทำลายลงไปทุกวันและเริ่มที่จะหาดูได้ยาก การสัมผัสธรรมชาตและชีวิตบริสุทธิ์จึงมีคุณค่ายิ่ง แหล่งดูนกชายเลนและนกน้ำที่เลื่องชื่อได้แก่แหลมผักเบี้ย และบริเวณนาเกลือที่กว้างขวาง นกประจำถิ่นที่พบได้ เช่น นกกระสา นกตีนเทียน นกนางนวล sandpipers, plovers, lapwings, และ stints หากนักดูนกโชคดีพอก็จะสามารถพบนกกรีดน้ำที่หาดูได้ยาก รวมทั้งนกอพยพย้านถิ่นตามฤดูกาล

วิถีวิชีตชาวประมงชายฝั่ง

ทะเล ชาวเล และเรือประมงที่เต็มไปด้วยสีสันของธง เครื่องมือจับปลา กุ้ง ปู และหอย วิ่งไปวิ่งมาตลอดทั้งวัน เรือประมงเล็กใหญ่จอดพักหรือรอคอยออกเรือสร้างทิงทัศน์อันตระการตา ในบางฤดูกาลนักท่องเที่ยวอาจได้เห็นการทำการประมงที่เราไม่เคยพบ เช่น การดักเคย การจับแมงกระพรุน การไดปลาหมึก และลงลอบจับปูเป็นต้น นอกจากนั้นยังอาจได้ชิมลิ้มลองอาหารทะเลสดๆ และราคาถูก การพักผ่อนด้วยการเดินทางกินลมชมวิวเลียบชายทะเลตามเส้นทางบางตะบูน บ้านแหลม หาดเจ้าสำราญ จนถึงหาดปึกเตียนและชะอำ สามารถทำให้ท่านอิ่มเอมได้อย่างแน่นอน

หาดเจ้าสำราญชายหาดบนผืนทรายเม็ดแรก

หาดเจ้าสำราญตั้งอยู่ประมาณ 12 กิโลเมตร ไปทางทิศตะวันออกของตัวเมืองเพชรบุรี หาดเจ้าสำราญเป็นหาดทรายแห่งแรกนับจากกรุงเทพมหานครลงมาทางตะวันตกเฉียงใต้ ชายหาดนี้รู้จักมาตั้งแต่อดีตในสมัยอยุธยาเมื่อพระเอกาทศรส พระอนุชาในสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเดินทางมาเพชรบุรี จนมาถึงสมัยรัตนโกสินทร์ เป็นที่ทราบกันดีว่าพระมหากษัตริย์ในราวรัชการลที่ 5-6 ได้เสด็จประพาสมายังหาดเจ้าสำราญและมีดำริที่จะสร้างพระตำหนักที่ประทับพักผ่อนพร้อมเชื้อพระวงศ์ จนเป็นที่มาของชื่อว่า "หาดเจ้าสำราญ" แต่ด้วยปัญหาการขาดแคลนน้ำจืดและการรบกวนของแมลง พระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ 6 จึงย้ายไปทางใต้ที่อำเภอชะอำ และทรงสร้างพระดำหนักพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี